Lồng bảo vệ quạt (fan guard) là gì? Công dụng và cách chọn theo cỡ quạt

Lồng bảo vệ quạt (fan guard) là phụ kiện cơ khí lắp ở mặt hút hoặc mặt thổi của quạt tản nhiệt hướng trục, dạng nan xoắn ốc hoặc lưới ô vuông, dùng để chắn tay và vật lạ lọt vào cánh quạt đang quay. Trên quạt Mean Well, lồng đi theo ba dòng: FGM (kim loại), FGP (nhựa) và FG3 (bộ 3-in-1), phân theo cỡ khung quạt 40, 60, 80, 120 và 172mm. Bài này giúp bạn hiểu công dụng, phân biệt ba dòng và tra đúng cỡ lồng theo quạt đang dùng.

Lồng bảo vệ quạt (fan guard) là gì?

Lồng bảo vệ quạt là tấm khung cơ khí bắt trước cánh quạt, còn gọi là lưới bảo vệ quạt hay lưới chắn quạt tản nhiệt. Nó không sinh gió, không tiêu thụ điện, nhiệm vụ duy nhất là ngăn ngón tay, dây điện hoặc vật rơi chạm vào cánh đang quay và giữ luồng khí đi đúng hướng.

Về cấu tạo, lồng có bốn lỗ bắt vít ở bốn góc, đặt trùng đúng bốn lỗ ren của quạt cùng cỡ. Vì chỉ là chi tiết cơ khí nên lồng không có thông số điện: bạn sẽ không thấy độ ồn dB, lưu lượng CFM hay cấp bảo vệ IP ghi cho lồng, các chỉ số đó thuộc về quạt và tủ điện chứ không thuộc về lồng.

Lồng bảo vệ quạt có công dụng gì?

Lồng bảo vệ quạt có ba công dụng chính: chắn tay và vật lạ chạm vào cánh quạt để an toàn vận hành, giữ khe hở tránh dây điện hoặc cáp bị hút vào cánh, và làm khung đỡ cho lưới lọc bụi. Đây là chi tiết bắt buộc với tủ điện công nghiệp có bộ phận quay hở.

Với dân làm tủ điện và tích hợp tự động hóa, một quạt hút gắn ở vách tủ mà để trần cánh là điểm mất an toàn khi bảo trì: người thao tác dễ quệt tay vào cánh, hoặc một sợi dây tín hiệu đi gần đó bị cuốn vào rotor làm kẹt quạt. Lồng bảo vệ quạt xử lý đúng rủi ro này, đồng thời tạo bề mặt phẳng để căng thêm lưới lọc bụi cho khí nạp.

Có mấy loại lồng bảo vệ quạt?

Có ba loại lồng bảo vệ quạt theo vật liệu và cấu tạo: lồng kim loại (dòng FGM), lồng nhựa (dòng FGP) và bộ 3-in-1 (dòng FG3) gồm lồng kim loại kèm lưới lọc bụi và khung giữ. Ba dòng khác nhau ở độ bền va đập, khả năng cách điện và việc có sẵn lưới lọc bụi hay không.

Chữ số cuối trong mã (FGM-8, FGP-12, FG3-17…) chỉ cỡ khung quạt tương thích, không phải phiên bản. Loại nhựa cụ thể của dòng FGP thường là nhựa ABS theo hàng phổ biến trên thị trường, nhưng cấp nhựa chính xác của lô hàng thì (cần verify) theo tài liệu đi kèm.

Cách chọn lồng bảo vệ theo cỡ quạt?

Chọn lồng bảo vệ theo cỡ quạt bằng cách khớp chữ số cuối của mã lồng với cạnh khung quạt tính bằng mm. Quạt 80x80mm dùng lồng đuôi -8, quạt 120x120mm dùng lồng đuôi -12. Cỡ khung phải trùng để bốn lỗ vít của lồng khớp đúng bốn lỗ ren của quạt.

Ký hiệu “x” trong bảng là chỗ thay bằng M, P hoặc 3 tùy dòng bạn chọn. Ví dụ tấm bảo vệ quạt 120×120 bằng kim loại là FGM-12, còn lồng quạt 120×120 loại 3-in-1 có lọc bụi là FG3-12. Nếu bạn đang dùng quạt tản nhiệt tủ điện cỡ lớn 172mm, chú ý mã -17 tương ứng khung 172mm chứ không phải 170mm tròn, dù thị trường quen gọi là cỡ 170.

Muốn tra nhanh cỡ quạt bạn đang có, xem thêm danh mục quạt AC 220V cho tủ điện và quạt DC 12V/24V điều tốc PWM: mỗi quạt đều ghi rõ cỡ khung, từ đó suy ra mã lồng theo bảng trên.

Nên chọn lồng kim loại, nhựa hay bộ 3-in-1?

Chọn theo môi trường lắp: lồng kim loại FGM cho nơi dễ va đập và tủ ngoài trời, lồng nhựa FGP cho tủ trong nhà cần nhẹ và cách điện phần vỏ, bộ 3-in-1 FG3 cho xưởng nhiều bụi vì có sẵn lưới lọc giữ bụi khỏi bám vào bo mạch. Cả ba cùng chắn cánh như nhau, khác nhau ở độ bền và chức năng lọc.

Lồng kim loại FGM có ưu thế cứng vững, nan thép mạ chịu được va quệt và rung động, hợp với tủ đặt ngoài trời hoặc khu vực sản xuất có xe nâng, người qua lại nhiều. Đổi lại nó nặng hơn và nếu lớp mạ trầy thì lâu dài có nguy cơ gỉ ở môi trường ẩm mặn.

Lồng nhựa FGP nhẹ, lắp nhanh, phần vỏ nhựa không dẫn điện nên yên tâm hơn ở mặt tiếp xúc trong tủ điện tử gọn. Nhược điểm là chịu va đập kém hơn kim loại và không nên đặt sát nguồn nhiệt cao. Bộ 3-in-1 FG3 là lựa chọn khi bụi là vấn đề: lưới lọc chặn bụi khí nạp, giảm bụi bám lên cánh và linh kiện, nhưng cần vệ sinh lưới định kỳ để không cản gió làm quạt phải chạy tải nặng hơn.

Lắp lồng bảo vệ quạt cần lưu ý gì?

Khi lắp lồng bảo vệ quạt, cần khớp đúng bốn lỗ vít với lỗ ren của quạt, lắp lồng ở cả mặt hút lẫn mặt thổi nếu hai mặt đều hở, và không dùng lồng nhỏ hơn khung quạt vì sẽ cản gió. Với bộ 3-in-1, lắp mặt có lưới lọc về phía khí nạp để bụi bị chặn trước khi vào tủ.

Vài điểm nên kiểm khi thi công: dùng đúng chiều dài vít để không đâm vào cuộn dây quạt; siết vừa lực để lồng nhựa không nứt góc; và giữ hướng khí nhất quán, mặt hút lấy khí mát ở dưới, mặt thổi đẩy khí nóng ra trên, tránh đối lưu ngắn làm khí nóng quẩn lại trong tủ. Lồng đặt sai cỡ hoặc bịt kín một phần diện tích khí sẽ làm quạt ồn hơn và giảm lưu lượng thực tế.

Mua lồng bảo vệ quạt đồng bộ với quạt như thế nào?

Cách gọn nhất là mua lồng cùng hãng, cùng cỡ với quạt: chọn mã lồng có hậu tố trùng cỡ khung quạt, rồi quyết vật liệu theo môi trường. Đồng bộ hãng giúp bốn lỗ vít trùng khít và độ dày lồng vừa với gờ khung, không phải khoan lại hay kê đệm.

Tại Đại Lý Mean Well, các dòng lồng FGM, FGP và FG3 được bán theo đúng năm cỡ 40/60/80/120/172mm, xem đầy đủ trong danh mục lồng bảo vệ quạt Mean Well. Nếu bạn chưa chốt cỡ quạt, bắt đầu từ trang tổng quạt tủ điện Mean Well để so cỡ khung và điện áp trước, sau đó mới chọn lồng theo bảng tra ở trên.

Là nhà phân phối chính hãng, Đại Lý Mean Well có CO/CQ/PKL đầy đủ và kiểm tra số seri chống hàng giả, nên lồng và quạt bạn nhận về khớp đúng thông số nhà máy. Cần tư vấn chọn lồng đúng cỡ và vật liệu theo tủ của bạn, hãy liên hệ Đại Lý Mean Well để kỹ thuật hỗ trợ miễn phí.

Tổng kết

Lồng bảo vệ quạt là chi tiết nhỏ nhưng quyết định độ an toàn của cụm quạt trong tủ điện. Nguyên tắc chọn gói gọn trong hai bước: khớp hậu tố mã lồng với cỡ khung quạt (từ -4 đến -17 ứng với 40 đến 172mm), rồi chọn vật liệu theo môi trường: FGM kim loại cho nơi va đập, FGP nhựa cho tủ trong nhà, FG3 3-in-1 cho môi trường bụi. Nhớ rằng lồng không có thông số điện hay cấp IP, đừng chọn theo các chỉ số đó. Khi đã biết cỡ quạt, việc còn lại chỉ là tra bảng và lắp đúng chiều khí.